Fandom

Kosova Wiki

Arvanitët

22,419pages on
this wiki
Add New Page
Talk0 Share

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

right|thumb|300px|Kompozimi etnik i Evropës në 1905. Zonat në Greqi ku flitet gjuha shqipe janë shënuar me ngjyrën kuqe. |right|thumb|300px|Hapësira në Greqi nga ku janë raportuar gjuhët e minoriteteve. Greqishtja flitet në gjithë Greqinë [[figura:Greece ethnic 1897.JPG|thumb|300px|Harta e Greqisë etnike, hartuar sipas Alfred Philippson në vitin 1897.]] [[figura:Pelopones ethnic.JPG|thumb|300px|Hartë etnografike e Peloponezit, e hartuar nga Alfred Philippson në vitin 1890.]] Arvanitët ose Arbërorët (Greqisht: Αρβανίτες Arvanites) janë pasardhës të Arbërve ose Shqiptarëve të sotëm me origjinë nga pothuajse të gjitha trevat e Shqipërisë.

Historia Edit

Sipas studiuesit Irakli Koçollari (Arvanitët, Tiranë 1992), Arvanitët janë ngulur në vendet ku ata jetojnë sot nëpërmjet krisobulave të lëshuara nga perandorët e Bizantit që nga shekulli i 11-të deri në shek.14-të të e.s., kur kërkonin të popullonin treva të shkretuara ose kur kërkonin ngritjen e reparteve ushtarake që tu vinin në ndihmë perandorisë në raste lufte. Sot banojnë në Greqinë jugore dhe qendrore (shumë pak në Çamëri dhe në Traki) dhe disa prej tyre identifikohen si Grekë në bazë të lavazhit te trurit qe u ka bere Kisha Ortodokse Greke dhe racizmit të institucionalizuar të qeverisë Greke sidomos përgjatë gjithë shekullit të XX-të. Fati i kësaj popullsie ka qenë po thuaj se i njëjtë me popullsinë shqiptare të sanxhaku të Nishit. Prej shqiptarëve të shpërngulur nga Vilajeti që përbëhej me popullsi shumicë shqiptare tani kanë mbetur vetëm disa vendbanime që identifikohen si shqiptar. Shumica e tyre për të dalluar vetën nga emigrantët e vitit 1990-2000 e quajnë vetën arvanitas. Karakteristikë e tyre është që edhe përkundër shkollimit në gjuhën greke dhe shoqërisë së kontrolluar si nga ligjet dhe feja ata në jetën "mes katër mureve" bisedojnë në gjuhën e tyre amtare e cila është dialekt toskë i dominuar nga termet e kishës ortodokse e cila kishë përdorë si gjuhë zyrtare greqishten tradicionale. Vlen të përmëndet këtu që prifti arvanitas, Theofan Stilian Noli, udhëheqësi i Revolucionit Demokratiko-Borgjez dhe Kryeministër i Shqipërisë qershor - dhjetor 1924, që lindi në Traki, për arsye të njohurive që kishte për funksionimin dhe veprimtarinë anti-shqiptare të Kishës Ortodokse Greke, shpalli pavarësinë e Kishës Autoqefale Shqiptare nga Kisha Greke.

Bashkësia Evropiane për demokratizmin e sistemit shtetëror të Greqisë me qëllim të ndarjes së Kishës nga sistemi shtetëror i ka bërë disa propozime Greqisë. Mirëpo deri më tani rezultatet janë të pakta. Në këtë drejtim tani Greqia ka filluar të pranojë ekzistencën e çamëve por këtë e bënë duke theksuar se këta janë emigrant të shekujve të kaluar siç tregon fleta në internet. [1]. Bazuar në artin e këso të dhënash pasi që për të dhëna të sakta nuk mund të bëhet fjalë edhe në vitet 2000, 150,000 njerëz flasin Arbërishten në 2005 [2].

Demografia Edit

Kultura Edit

Personalitete Edit

Burim i të dhënaveEdit

  • Koçollari, Irakli: Arvanitët, Tiranë 1992.
  • Frashëri, Kr.: Historia Shqiptare, Tiranë 1964, fq. 58.
  • Inalcik, H. Hicri 835 Tarihli Suret-i Defter-i Sancak-i Arvanid. Ankara, 1945 dhe Puto, A.: Historie de le Albanie de origines a nos jours Roan 1974, fq.75

Shiko dhe këtëEdit

Lidhje të jashtmeEdit


bg:Арванити de:Arvaniten el:Αρβανίτες en:Arvanites eo:Arvanidoj es:Arbanita fr:Arvanites it:Arvaniti pl:Arwanici ro:Arvaniţi ru:Арнауты sk:Arvaniti sv:Arvaniter tr:Arvanitler uk:Арнаути (народ)