Wikia

Kosova Wiki

Komuna e Pejës

Talk0
22,400pages on
this wiki
25px Ky artikull merret me Komunën Peja. Për artikullin Peja shiko në fletën përkatëse.


Komuna e Pejës
140px|Emblema 140px|Vendndodhja
280px|Qendra e qytetit
Statistika
Popullsia
-dendësia
125,000* banorë
207 banorë/km²
Sipërfaqja 603 km²
Administrata
Shteti Kosova
Qarku Peja
Adresa e kuvendit Shkelzen Haradinaj 01
Kodi postal 30000
Prefiksi telefonik 0381 39
Faqe zyrtare KK Pejë
Politika
Kryetar Dr. Ali Berisha
Partia udhëheqëse AAK
* Përafësisht pa të kthyer


Komuna e Pejës është njësi administrative në pjesën veri-perëndim të Kosovës me qendër në Peja.

Pak histori Edit

Peja njihet si qytet i lashtë që nga koha Ilire. Për shkak të luftërave të shumta në këtë rajon, që nga pushtimi Otoman e deri te kjo e fundit me Serbinë, nuk është mundur të ruhet e gjithë karakteristika ilire, ku përveç tjerash pësoi edhe Kalaja e Pejës.

Në kohën Ilire ishte një qendër e madhe vendbanimi. Sipas hulumtimeve arkeologjike ky qytet kishte edhe një kala, mbi gërmadhat e lashta të së cilës mjerisht është ngritur fabrika e akumullatorëve.

Regjimi serbosllav u mundua disa kisha katolike të mbetura në shumë vende të Kosovës që nga koha Ilire ti shëndërrojë në kisha ortodokse si p.sh. Patrikanën në Grykë të Rugovës. Karakteristikë e saj është Çarshi-Xhamia e ndërtuar rreth viteve 1600 - 1700 si dhe Kulla e Haxhi Zekës. Haxhi Zeka ishte pjesëmarrës në Kuvendin e Prizerenit në vitin 1878 dhe organizator i Lidhjes së Pejës në vitin 1899, në kohën e tij Peja i takonte Mbretërisë së Malit të Zi.

Gjeografia Edit

Njëra ndër panoramat më të bukura të Kosovës është pa dyshim Gryka e Rugovës, e cila fillon menjëherë në dalje të qytetit, në anën perëndimore të tij. Nga ana veriore shtrihet Fusha e Pejës, Kodra e vreshtave, Fusha e madhe dhe Mali Para Fushe, që duket madhështor. Nga ana lindore gjenden vargmalet e Bjeshkëve të Nemura, të ndara nga Gryka e Rugovës, ku në të djathtë gjendet maja karakteristike, që tani është pagëzuar "Maja e Piramidës" për shkak të formës karakteristike që ka. Pranë qytetit kalon edhe Drini i Bardhë, i cili përveç tjerash mbledhë edhe ujërat e Lumbardhit të Pejës. Lumbardhi kalon nëpërmes të qytetit dhe ka burimin në Bjeshkët e Rugovës.

Ekonomia Edit

  • Birra PEJA Sh.A.
  • Korporata 'DUKAGJINI'
  • Fabrika e Baterive
  • Fabrika e Automjeteve
  • Fabrika e Çikletave
  • Kombinati i Këpucëve
  • Kombinati i Drurit
  • Fabrika e Gomës
  • Fabrika e Mermerit
  • Fabrika e Sheqerit
  • Fabrika e Miellit
  • Fabrika e Pijeve minerale
  • Termocentrali i Energjisë Radavc
  • ELKOS
  • Devolli
  • Fabrika e Tullave Ringovi i Ri

Demografia Edit

Popullsia e qytetit vlerësohet rreth 250.000 banorë. Numri i banorëve është rritur ndjeshëm për shkak të shpërnguljeve në qytet me rastin e shkatërrimit të fshatrave gjatë luftës.

Përbërja etnike
Viti/Etnia Shqiptar  % Serb  % Romë  % Egjyptas  % Boshnjak  % Të tjerë  % Total
1991 regj. 96,441 75.5 7,800 6 4,442 3.5 19,09815 127,796
Januar 1999 104,600 950 3,500-4,000 4,000-4,200 113,000
Tani (2005) 78,71286.31,000 1.2 1,800 1.9 4,500 4.9 5000 5.4 91,112
Burimi:OSCE, IOM, Department for Inter-Community Affairs, CEO Sector for Territorial Communities, Mother Teresa Association, Istoria Srba; Konstatin Jireček It is noted that the 1991 census was highly politicised and is thus unreliable.
Ref: OSCE (PDF/HTML}

Kultura Edit

Komuna e Pejës, në kohën e masave të dhunëshme serbe të viteve 1990-1999, ka pasur 6 biblioteka publike me 87.212 libra. Biblioteka kryesore ka pasur 64.231 libra, derisa degët e saj për rrethet Vitomiricë, Baran, Tërstenik, Zahaq dhe Gorazhdec kanë pasur koleksione prej 22.981 librash.

Si pasojë e masave të dhunëshme (1990-1999) dhe luftës serbe, 4 biblioteka me 20.171 libra janë zhdukur dhe vetëm biblioteka e qytetit të Pejës dhe ajo në Gorazhdec (që pothuajse plotësisht ka qenë e mbushur me libra serbo-kroate) kanë mbijetuar.

  • Shkollat fillore:"8 Marsi",...
  • Gjimnazi "Bedri Pejani",
  • Fakulteti i Shkencave të Aplikuara të Biznesit

Veshje karakteristike të Rugoves e të Rrafshit të Dukagjinit mund te vizitohen në Muzeun Kombëtar të traditës shqiptare në Pejë, pranë sheshit "Haxhi Zeka".

Personalitete të Pejës Edit

Nga gjiri i komunës së pejës kan dalur personalitete të të gjitha fushave jo vetëm me ndikim lokal e kombëtar, por edhe me ndikim e famë ndërkombëtare si:

Politika Edit

  • Partitë Politike Dominuese: AAK, LDK, LDD, PDK, ORA, AKR
  • Subjektet poltike Rinore: ARK, FR i LDK-së, FR i LDD-së, RDK, Ora Digjitale.
  • Baza kryesore e KFOR-it italian për Rrafshin e Dukagjinit.

Shiko dhe këtëEdit

Burim i të dhënaveEdit

Lidhje të jashtme Edit




Template:Kosova

en:District of Peć

eu:Pec (Barrutia) it:Distretto di Peja nl:Peja (district) pl:Okręg pecki sh:Okrug Peja

Around Wikia's network

Random Wiki