Wikia

Kosova Wiki

Uji

Talk0
22,399pages on
this wiki

thumb|250px|Mbi Dy të tretat e sipërfaqes Së lëmshit tokësorë janë të mbuluara Me ujë, 97,2% e të cilit ndodhet në pesë oqeane. Shtresa e akullt në Antarktik Përmban 90% të të gjithë ujit të embel të planetit. Uji avullues atmosferik mund të shihet në forme rreshje e cila shkakton bardhësinë e tokës.

Uji në formën e tij të pastër, është lëng pa shije dhe pa erë. Ai është i domosdoshëm për të gjitha format e jetës dhe njihet edhe si tretësi më i gjithanshëm. Pa të, jeta siç e njohim ne, do të ishte e pamundur. Duket i pangjyrë në sasi të vogla për syrin tonë, megjithëkëtë mund të shihet si i kaltër në sasi të mëdha ose me vegla shkencore. Uji është një lëngu më i përhapur në tokë. Formula kimike e tij është H2O. Gjendet më tepër në oqeane dhe kësulat e akullta polare, por edhe në re, lumenj. Në planetin tonë, uji është në lëvizje të vazhdueshme qarkulluese duke përfshirë avullimin, reshjet dhe derdhjen në det.

Uji i përshtatshëm për t´u pirë nga njeriu quhet ujë i pijshëm. Uji që nuk është i përshtatshëm për t´u pirë, por që nuk është i rrezikshëm për njerëzit dhe quhet ujë i sigurt.

Ky burim natyror po bëhet gjithnjë e me tepër më i pakët në disa vende, dhe sigurimi i tij është shqetësim i madh shoqëror dhe ekonomik. Tani, rreth 1 miliardë njerëz në botë pijnë ujë jo të shëndetshëm.

Vetitë Kimike dhe Fizike Edit

Uji ka formulën kimike H2O që domethënë se një molekulë uji përbëhet nga 2 atome hidrogjen dhe një oksigjen. Mund të përshkruhet jonikisht si HOH, me jonin hidrogjen (H+) i lidhur me grupin hidroksid (OH). Uji është në ekuilibër dinamik midis gjendjes së gaztë dhe asaj të lëngët në temperaturë dhe trysni standarde. Uji në vetvete është pa shije dhe pa ngjyrë por në kontakt të gjatë me ajrin lidhet me dyoksidin e karbonit (CO2) dhe merr një shije të athët acidi karbonik që nuk është i mirë për shëndetin.

Në shkenca uji quhet ndryshe edhe tretësi universal dhe është e vetmja substance e pastër qe gjendet ne natyre ne te tria gjendjet e lendes.

Vetitë tretëse Edit

Uji është një tretës shume i mire dhe tret shume lloje substancash. Substancat qe treten mire ne ujë quhen hidrofilike, mund të themi janë mike të ujit.Substancat qe nuk treten mire ne ujë quhet hidrofibike mund të themi se kanë frikë nga uji.

Template:Hidrol.cung

Anomalia e ujitEdit

Uji gjatë ftohjes tkurret në mënyrë lineare deri rreth temperaturës + 4 °C. Pastaj në mënyrë jolineare fillon tkurrjen dhe në temperaturën + 4 °C arrin densitetin më të madh prej 1kg/L. Me ftohjen e mëtejshme densiteti i tij nuk zvogëlohet, por për habi zmadhohet gradualisht dhe në pikën e shkrirjes uji ka densitet më të madh se në temperaturën + 4 °C. Kjo dukuri quhet anomalia e ujit. Fjala anomali do të thotë sjellje jashtë parimeve.

Burimi i të dhënave Edit

af:Water als:Wasser am:ውሃ an:Augua ar:ماء arc:ܡܝܐ arz:مايه ast:Agua ay:Uma az:Su ba:Һыу bar:Wossa bat-smg:Ondou be:Вада be-x-old:Вада bg:Вода bm:Ji bn:পানি br:Dour bs:Voda ca:Aigua cdo:Cūi ceb:Tubig ch:Hånom chr:ᎠᎹ co:Acqua cr:ᓃᐲᔾ cs:Voda cv:Шыв cy:Dŵr da:Vand de:Wasser el:Νερό eml:Aqua en:Water eo:Akvo es:Agua et:Vesi eu:Ur fa:آب fi:Vesi fiu-vro:Vesi fr:Eau fur:Aghe ga:Uisce gan:水 gd:Uisge gl:Auga gn:Y gv:Ushtey hak:Súi he:מים hi:जल (पानी) hr:Voda hsb:Woda hu:Víz hy:Ջուր ia:Aqua id:Air ie:Aqua io:Aquo is:Vatn it:Acqua ja:水 jbo:djacu jv:Banyu ka:წყალი kab:Aman kg:Maza ki:Mai kn:ನೀರು ko:물 ksh:Wasser ku:Av la:Aqua lad:Agua lb:Waasser lmo:Aqua ln:Mái lt:Vanduo lv:Ūdens mg:Rano mk:Вода ml:ജലം mn:Ус mr:पाणी ms:Air mwl:Auga my:ရေ mzn:ئو nah:Ātl nds:Water nds-nl:Woater ne:पानी nl:Water nn:Vatn no:Vann nrm:Ieau nv:Tó oc:Aiga om:Bishaan (water) pa:ਪਾਣੀ pdc:Wasser pl:Woda pnb:پانی pt:Água qu:Yaku ro:Apă ru:Вода rw:Amazi sah:Уу sc:Aba scn:Acqua (vìppita) sco:Watter si:ජලය simple:Water sk:Voda sl:Voda sr:Вода su:Cai sv:Vatten sw:Maji szl:Woda ta:நீர் te:నీరు tg:Об th:น้ำ tl:Tubig tr:Su uk:Вода ur:پانی uz:Suv vec:Aqua vi:Nước vls:Woater vo:Vat war:Tubig wo:Ndox wuu:水 yi:וואסער yo:Omi za:Raemx zh:水 zh-classical:水 zh-min-nan:Chúi zh-yue:水 zu:Amanzi

Advertisement | Your ad here

Around Wikia's network

Random Wiki